Wat is het Objectivisme?

Hier volgt een korte beschrijving van het objectivisme, die in 1962 door Ayn Rand werd gegeven: 


Op een verkoopconferentie in Random House, voorafgaand aan de publicatie van Atlas Shrugged, vroeg een van de boekverkopers me of ik de essentie van mijn filosofie zou kunnen presenteren terwijl ik op één voet stond. Ik deed als volgt: 

  1. Metafysica: Objectieve werkelijkheid 

  2. Epistemologie: Rede 

  3. Ethiek: Eigenbelang

  4. Politiek: Kapitalisme 


Als u dit omgezet wilt hebben naar eenvoudige taal, luidt het: 

  1. "De natuur, om zich te laten bevelen, moet worden gehoorzaamd" of "Iets te wensen laat het niet gebeuren." 

  2. "Uw koek opeten en nog hebben, kan niet." 

  3. "De mens is een doel op zich." 

  4. "Geef me de vrijheid of geef me de dood."

Als u deze begrippen in volle samenhang als de grondslag van uw overtuigingen bevat, dan zou u een volledig filosofisch stelsel hebben om richting te geven aan uw leven.  Maar ze in volle samenhang bevatten – begrijpen, bepalen, bewijzen en toepassen – vereist een bulk aan denkwerk. Daarom kan de filosofie niet besproken worden terwijl men op één voet staat – en ook niet terwijl men op twee voeten staat aan beide zijden van elk hek. Dit laatste is tegenwoordig de overheersende filosofische houding, met name op het politieke veld. 


Mijn filosofie, het objectivisme, stelt dat: 

  1. De werkelijkheid bestaat als iets objectief volstrekt – feiten zijn feiten, onafhankelijk van wat de mens voelt, wenst, hoopt of vreest.

  2. De rede (het vermogen dat de door de zintuigen aangeleverde stof identificeert en integreert) is voor de mens het enige middel om de werkelijkheid waar te nemen, zijn enige bron van kennis, zijn enige leidraad tot handelen en zijn voornaamste overlevingsmiddel. 

  3. De mens – ieder mens – is een doel op zich, niet het middel tot de doelen van anderen. Hij moet omwille van zichzelf bestaan: noch zichzelf opofferen aan anderen, noch anderen opofferen aan zichzelf. Zijn eigen rationele eigenbelang en zijn eigen geluk na te streven is de hoogste morele zingeving van zijn leven.

  4. Het ideale politiek-economische stelsel is laissez-faire kapitalisme. In dat stelsel gaan mensen niet met elkaar om als slachtoffers en beulen, niet als meesters en slaven, maar als handelaren, door vrije, vrijwillige uitwisseling tot wederzijds voordeel. In dat stelsel mag geen mens enige waarden van anderen verkrijgen door op lichamelijke dwang terug te vallen en mag geen mens met het gebruik van lichamelijke dwang aanvangen tegen anderen. De overheid treedt alleen op als een politieagent die de rechten van de mens beschermt; ze gebruikt lichamelijke dwang enkel als vergelding en enkel tegen hen die met het gebruik ervan aanvangen, zoals misdadigers of wie vanuit het buitenland binnenvalt. In een stelsel van volledig kapitalisme dient er een algehele scheiding van staat en economie te zijn (maar is er in de geschiedenis nog niet geweest), op dezelfde wijze en om dezelfde rede dat er de scheiding van staat en kerk is.